HẬU BẦU CỬ 2004
ĐẠI-DƯƠNG
Sự thừa nhận thất bại của
ứng viên John Kerry đă xua tan chiếc bóng ma tái
kiểm phiếu trong cuộc bầu cử năm
2000.
Trong lần tranh cử gay go và
sống động năm 2004, đương kim Tổng
thống George W. Bush được 51% phiếu cá
nhân và 284 phiếu cử tri đoàn so với 48% và
252 của Kerry, cách biệt gần 4 triệu phiếu
bầu.
Dân Mỹ thở dài nhẹ nhỏm
để trở lại công việc thường
nhật với triển vọng kinh tế mạnh dần.
Tuy nhiên, đảng
Dân Chủ đang xem xét lại nguyên nhân thất bại
của ứng viên Tổng thống và Quốc hội
cũng như chuẩn bị chiến lược
tranh cử năm 2008.
Christopher T. Gates, Chủ tịch
đảng Dân Chủ ở
Colorado
phát biểu "Đây không phải tṛ chơi
đổ lỗi hoặc vạch mặt chỉ tên.
Chúng ta cần ngồi lại để
t́m xem điều nào đă làm được và
cái ǵ không". Trích
Washington
Times
05-11-04
.
Tổng thống tái cử George
W. Bush sẽ phải điều chỉnh chiến
lược, chiến thuật, đường lối,
chính sách nhằm thể hiện ư nguyện của
toàn dân trong nhiệm kỳ 2004-08. Đảng
Cộng Ḥa với ưu thế Hành Pháp và Lập
Pháp sẽ t́m mọi cách thỏa hiệp với
đảng Dân Chủ để cùng hợp lực
đưa nước Mỹ và thế giới tiến
vào thời đại ḥa b́nh, an ninh và phát triển.
Bush kêu gọi 55 triệu cử tri từng bỏ
phiếu cho Thượng nghị sĩ Kerry "Tôi
cần sự yễm trợ của quí vị và sẽ
t́m cách đạt được. Chúng
ta đang đi vào mùa hy vọng". Trích AP
04-11-04
.
Như thế, thu thập
kinh nghiệm tranh cử và xem xét dư luận quốc
tế là điều rất cần thiết.
Hai phe tranh cử đều kỳ
vọng vào lá phiếu của "đa số thầm
lặng" trong cuộc chạy đua vào Bạch
Ốc. Đông đảo cử tri đến thùng
phiếu đă minh định nguyện vọng chính
đáng của đa số quần chúng trong xă hội
dân chủ trưởng thành tránh được sự
ngộ nhận giữa phỏng đoán và thực
tế.
Đa số thầm lặng
thường bị các chính trị gia kéo vào phe chỉ
trở thành cụ thể bằng lá phiếu để
xác định mức độ ủng hộ của
dân chúng. Khi soạn thảo kế
hoạch, các chiến lược gia, nhà làm chính
sách thường dựa vào dữ kiện và phỏng
đoán cần được chứng thực qua
điều trần, trưng cầu dân ư, dư luận
truyền thông, bầu cử.
Ứng viên Kerry bổng nhiên nổi bật khi
đảng Dân Chủ dồn nỗ lực cưa
ghế Bush. Cựu Phó tổng thống Al Gore, từng
là đối thủ của Bush năm 2000, đă
chuyển sự ủng hộ Howard Dean sang Kerry. Cựu
Tổng thống Bill Clinton đă hai lần vai sánh
vai cùng Kerry trong khi vận động, kể cả
lúc vừa mổ tim xong.
Steve Jarding từng điều
khiển nhiều chiến dịch tranh cử cho
đảng Dân Chủ tại
Virginia
đă nói "Nếu muốn được cử
tri ủng hộ, cần phải đến tận
nơi. Không thể 4 năm một lần lại
đeo súng và hô "hăy xem, tôi đang đứng
bên quí vị".
Đảng Dân Chủ nhằm tranh chiếc ghế
Tổng thống hơn là đối mặt với
cử tri trên toàn quốc như nhận xét của
Jarding "Hoa Kỳ có hơn 15 tiểu bang, chúng ta
không thể chỉ cố thắng ở tại 15
tiểu bang".
Nhật báo Washington Post vào giờ
thứ 25 đă công khai ủng hộ ứng viên
Kerry cũng không mang lại chiến thắng.
Hai đối thủ t́m cách phô trương
phẩm chất lănh đạo siêu cường dựa
vào quá tŕnh hoạt động nhằm thu
hút lá phiếu. Tuy nhiên, mỗi bên
đă thể hiện khác nhau.
Ứng viên Kerry cố làm sống lại hành
động "anh hùng" trong khi tham chiến tại
Việt
Nam
. Nhưng, âm mưu đó đă bị phản
ứng ngược trước chứng cớ do nhóm
chống đối dẫn ra về thành tích thiếu
chính xác từ các huy chương; về lời lẽ
dối trá; thái độ phản bội đồng
đội tại buổi điều trần
trước Quốc Hội trong cương vị
phản chiến.
Đài truyền h́nh CBS đă
phải xin lỗi khán giả v́ tung
tài liệu sai lạc về ứng viên Bush do nhóm
thân Kerry cung cấp.
Kerry và đảng Dân Chủ tấn công về
quá khứ vệ binh của Bush nhằm làm nổi
bật khả năng Tổng Tư Lệnh,
nhưng, đă lên án gay gắt cuộc phản
công của nhóm ủng hộ đương kim Tổng
thống.
Trên cương
vị lănh đạo, nhất là đối với
một siêu cường độc nhất, cần
có chủ kiến rơ rệt, quyết đoán và
kinh nghiệm.
Trong diễn văn hồi tháng
1-02, Tổng thống Bush nói "Cần hiểu người
khác nghĩ ǵ về chính sách ngoại giao của
Hoa Kỳ, nhưng, không nên bị ảnh hưởng.
Tôi sẽ không để cho bất cứ quốc
gia nào cản trở công cuộc ǵn giữ an ninh
cho đất nước, nhưng, cũng biết cách
lănh đạo một liên minh nhiều quốc gia
và không chịu khuất phục một vài nước
chống đối".
Sự biểu lộ
thái độ siêu cường đă bị nhiều
quốc gia kết tội Bush xem thường các
nguyên tắc trong quan hệ quốc tế. V́
thế, họ không dùng ngôn ngữ ngoại giao mà
huỵch tẹt hô hào ủng hộ và mong muốn
Kerry đắc cử, đi xa hơn nữa họ
c̣n kêu gọi cử tri Mỹ bỏ phiếu cho
đối thủ của Bush.
Kẻ thù số 1 của nhân
loại hiện nay, Osama bin Ladin vắng bóng từ
lâu cũng xuất hiện trên truyền h́nh buông lời
đe dọa dân Mỹ.
Thái độ can thiệp của người
châu âu và bin Ladin vào quyền chọn lựa của
cử tri Mỹ đă xúc phạm đến danh dự
dân tộc, v́ thế, tinh thần
độc lập tự chủ được thể
hiện cụ thể qua lá phiếu.
Kerry khoe khoang về kinh nghiệm ở Thượng
Viện sẽ giúp cho việc tập họp đồng
minh, nhất là các quốc gia Châu Âu và Hồi
Giáo, để giải quyết vấn đề
Iraq. Lời hứa đó vốn
không được nh́n bằng đôi mắt của
nhà ngoại giao lăo luyện.
Châu Âu sở dĩ cần sự
che chở của Hoa Kỳ v́ mối đe dọa của
siêu cường nguyên tử Liên Xô. Tuy đánh
đu với Liên Xô và chống Mỹ quyết liệt,
nhưng, Tổng thống Charles De Gaulle vẫn phải
chịu ép ḿnh dưới chếc dù che nguyên tử
của Hoa Kỳ v́ nền an ninh của Pháp quốc.
Liên Xô sụp đổ, nước Đức
thống nhất dậy khơi dậy tham vọng
Châu Âu vĩ đại nên đương kim Tổng
thống Jacques Chirac, một đảng viên gaullist,
vào tháng 5-03, đă thành lập ra và cầm đầu
Liên minh Pháp-Đức-Bỉ-Lục Xâm Bảo với
mục đích "tạo ra một khối chống
lại sự lănh đạo của Hoa Kỳ theo
quan điểm thế giới đa cực".
Quan điểm thế giới
đa cực đă được sự tán đồng
của nhiều nước Tây Âu và hai hội viên
thường trực Hội Đồng Bảo An
Liên Hiệp Quốc tán đồng. Vladimir
Putin đang muốn khôi phục tư thế siêu cường
và Trung Quốc đang ngấp nghé ngôi vị đó.
Năm ngoái bộ ba Anh, Pháp,
Đức cùng nhau hoạch định hướng
đi cho Liên Hiệp Âu Châu. Năm
nay, Chirac và Tể tướng Gerhard Schroder cùng Thủ
tướng Tây Ban Nha (đắc cử nhờ
đ̣n khủng bố đe dọa của al Qaeda) vạch
chiến lược cho hội nghị thượng
đỉnh.
Pháp, Nga, Tàu chỉ muốn sử
dụng danh nghĩa LHQ để điều khiển
thế giới với sự bảo vệ của lực
lượng quân sự Mỹ. Kerry tuyên bố sẽ
chấp thuận một Cao Ủy LHQ giám sát công việc
tại Iraq.
Dân Mỹ đă chọn lựa
một vị Tổng thống có tinh thần độc
lập hơn là lệ thuộc vào quyết định
của ngoại quốc. Quân đội Mỹ
không thể làm công cụ an
ninh cho các thế lực ngoại bang.
Xă hội Mỹ đă đi quá đà trên phương
diện đạo đức thể hiện qua vụ
bê bối của Tổng thống Bill Clinton, các vụ
sách nhiễu t́nh dục trong hàng giáo sĩ, t́nh trạng
phá thai bừa băi, hôn nhân đồng
tính đang cần một sự điều chỉnh
hợp lư hơn.
Đảng Dân
Chủ ủng hộ những hành động quá trớn
trong xă hội nên bị cử tri bỏ rơi.
Tin tái cử của
Bush đă bộc lộ phản ứng thiên kiến
của một số chính trị gia và truyền
thông Châu Âu.
Tờ British Daily Mirror coi kết quả trên như
một thảm họa và đặt câu hỏi
"Sao lại có 59 triệu người [Mỹ] ngu
đần đến thế?".
Báo Liberation tại Pháp viết
"đa số phản động mới đă củng
cố vị thế trong nền dân chủ Mỹ.
Thế giới c̣n lại có thể than khóc, nhưng,
sẽ phải thích ứng với sự thực
này".
Một số dư luận
ở Châu Âu không chấp nhận sự lựa chọn
của dân Mỹ là thái độ thiên kiến và
không tôn trọng nguyên tắc dân chủ. Bầu
ai là quyền chọn lựa của cử tri Mỹ
trong môi trường hoàn toàn tự do sao họ lại
buông lời xúc phạm?
Tuy nhiên, vài tờ báo khác đă
có cái nh́n thực tế hơn. Tờ Sun, nhật
báo bán chạy nhất tại Anh Quốc viết
"Thế giới là một nơi an toàn hơn với
George W. Bush trở lại Văn Pḥng Bầu Dục
... Bush tái cử là tin xấu cho bọn khủng bố
ở bất cứ đâu".
The Telegraph, nhật báo bảo thủ nhận
định "cử tri Mỹ đă chứng tỏ
một lần cuối cùng rằng không thế lực
nào trên thế giới có thể đe dọa quốc
gia tự do".
Tờ Nepszabadsag
ở Hung Gia Lợi cho rằng "Có hay không có
chúng ta th́ Hoa Kỳ cũng sẽ tiếp tục
đường lối ngoại giao của 4 năm
qua".
Báo Der Tagesspiegel
ở Đức b́nh luận "Châu Âu nên xét lại
tham vọng, h́nh như ngây thơ, hành động
như một đối trọng chính trị với
Hoa Kỳ.
Trong khi 25 quốc gia trong Liên Hiệp Âu Châu
đưa ra tuyên bố muốn "nh́n về phía
trước để làm việc chặt chẽ"
với Bush th́ Chirac b́nh luận một Hoa Kỳ mạnh
làm gia tăng nhu cầu một Châu Âu mạnh hơn
về kinh tế và chính trị trong một thế
giới đa cực hơn.
Phần đông
dư luận Á Châu sợ Bush sẽ mở rộng
chiến tranh hơn trong nhiệm kỳ thứ hai.
Tuy nhiên, họ cũng không tin vào tương lai
tươi sáng nếu Kerry đắc cử với
quan điểm hướng nội, thiếu quyết
đoán và xoi mói nhân quyền, một vấn đề
mà chính quyền Bush hầu như ít nhắc tới
khi tiến hành cuộc chiến chống khủng bố
quốc tế.
Đa số dân Châu Á mong Hoa Kỳ
có một nhiệm kỳ tổng thống mạnh
và nhất quán.
Tổng thống Bush đang nghĩ cuối tuần
để sắp xếp nội các thích ứng với
các mục tiêu quốc nội như cải tổ
hệ thống thuế khóa; đại tu an
sinh xă hội; phát triển giá trị gia đ́nh
và niềm tin.
Đối ngoại trong nhiệm kỳ 2, có lẽ
chính quyền Bush sẽ chuyển giao nhiệm vụ
an ninh cho người Iraq sau khi phá vở hạt
nhân chống đối ở Fallujah để có thể
rút dần Liên Quân khỏi đất nước này.
Các nước đồng minh sẽ
lần lượt rút quân sau ngày bầu cử
ở
Iraq
như Tổng thống Bush tuyên bố sau khi tái cử
"đang đi vào mùa hy vọng".
ĐẠI-DƯƠNG
