VIỆT
NAM : VỤ ÁN (báo) TUỔI TRẺ - LAN ANH
Phe
cánh nào đứng sau vụ truy tố : Tham
nhũng hay Phe đảng ?
Hoa Thịnh
Đốn.- Việt Nam mở đầu năm 2005
bằng một x́-căng-đan Báo chí có nhiều
uẩn khúc : Bộ Công an đă
khởi tố một Nhà báo của báo Tuổi
Trẻ về tội “chiếm
đoạt, mua bán, tiêu hủy tài liệu bí mật nhà nước” chỉ v́
nhà báo này biết quá nhiều chuyện mờ ám của
ngành Y tế, thay v́ Công
an điều tra xem những kẻ nào trong guồng
máy Nhà nước, đặc biệt ở hai
Bộ Kế họach-Đầu
tư và Y tế
đă cấu kết
với con buôn nước ngoài
tăng giá thuốc làm khổ
dân trong suốt 3 năm (2002 –2004).
Câu chuyện
bắt đầu như thế này :
Trong suốt 2 năm 2003 và 2004, báo Tuổi Trẻ,
dẫn đầu bởi phóng viên
Nguyễn Thị Lan Anh, bút hiệu Lan Anh làm việc
ở Hà Nội, đă liên tục
đăng nhiều
bài báo, riêng Lan Anh đă viết 19 tin và bài về
t́nh trạng thao túng thị trường thuốc của
Công ty Zuellig Pharma VN mà Bộ Y tế và Nhà nước
không làm sao ngăn chặn được. Dân kêu,
nhiều người phải nhịn ăn mua thuốc
bằng giá cắt cổ.
Đại biểu Quốc hội than
trước diễn đàn Quốc hội và
đ̣i Bộ Y tế điều tra cũng vô ích.
Nhưng
Zuellig Pharma VN của ai ? Lan Anh cho biết :”“
Công ty Zuellig Pharma VN là chi nhánh của Công ty Zuellig khu
vực có trụ sở tại Singapore. Bắt đầu
hoạt động tại VN từ (tháng 9)
2001, có trụ sở chính tại Khu công nghiệp
Sài Đồng B, Gia Lâm (Hà Nội) và chi nhánh tại
TP.HCM, vốn đầu tư khoảng 2,5 triệu
USD (bằng 3% tổng vốn đầu tư nước
ngoài trong lĩnh vực dược ở VN).”
“Bộ
Y tế đánh giá việc cho phép Zuellig Pharma VN là
công ty nước ngoài duy nhất được trực
tiếp phân phối dược phẩm tại VN
đă tạo nên thế độc quyền của
công ty trong phân phối các sản phẩm và thâu
tóm nguồn hàng từ nước ngoài, áp đặt
giá thuốc trước khi vào VN.”
“Trên
thực tế, Zuellig hiện là nhà phân phối duy
nhất vào VN của 27 tập đoàn dược
phẩm nước ngoài. Trong số 4.400 thuốc nước
ngoài thuộc 900 hoạt chất được cấp
số đăng kư tại VN, số hoạt chất
do Zuellig phân phối gồm 180, trong số này có 97
hoạt chất chỉ có 1 số đăng kư, 18
hoạt chất có trên 5 số đăng kư nhưng...
chỉ có Zuellig phân phối.” (Tuổi
Trẻ, 10-5-2004)
Theo như thoả thuận với chính phủ Việt
Nam th́ công ty Zuellig “chỉ
được nhập khẩu ủy thác và phân phối
thuốc trong ṿng ba năm và thời hạn đó
sẽ hết vào 5-9 tới (2004)” và sau đó
phải “chuyển hoạt
động của công ty sang sản xuất dược
phẩm tại VN.”
Trong
công văn ngày 6-5 (2004)
gửi Bộ Kế hoạch-đầu tư về
việc Công ty Zuellig Pharma VN xin điều chỉnh
và bổ sung giấy phép đầu tư để
thành lập chi nhánh tại tỉnh Đồng Nai,
Bộ Y tế kết luận :” Bộ
Y tế nhận thấy nội dung hoạt động
vẫn là nhập khẩu ủy thác và phân phối
dược phẩm, không thấy thể hiện nội
dung kịp thời đầu tư để chuyển
hoạt động của công ty sang sản xuất
dược phẩm tại VN.”
V́ vậy hoạt động của công ty
Zuellig đă không được gia hạn từ
ngày 5-9-2004.
THẮC
MẮC –ĐẦU MỐI
Nhưng
tại sao Bộ Y tế lại dành độc quyền
phân phối thuốc cho một công ty nước
ngoài để họ tự do thao túng thị trường
và bóp cổ người dân đau yếu ?
Và ai đă có quyết định không trừng
phạt Zuellig khi công ty này không giữ lời hứa
? Và tại sao Bộ
Y tế do Bà Trần Thị Trung Chiến làm Bộ
trưởng cũng không ngăn chận được
việc công ty Zuelling tăng giá thuốc vô tội
vạ trong thời gian phân phối độc quyền
ở Việt nam ?
Lan Anh viết trong số báo Tuổi Trẻ ngày
27-3-2004 :” Theo Bộ
Y tế, khảo sát xung quanh việc phân phối thuốc
của Công ty Zuellig Pharma tại VN cho thấy: hằng
năm Zuellig đều tăng giá thuốc từ
2-12% tùy loại, một số mặt hàng tăng
30-60% dẫn đến giá thuốc rất cao. Là
nhà phân phối duy nhất vào VN cho 27 hăng dược
phẩm lớn như Glaxo - SmithKline, Novartis, Bayer...,
nhưng qua thanh tra gần 500 mặt hàng nhập khẩu
tăng giá trong thời gian qua, có 157 thuốc do
Zuellig phân phối.
“Ngoài
các nguyên nhân tỉ giá ngoại tệ tăng, thuế
nhập khẩu tăng, th́ nguyên nhân cơ bản
là do sự độc quyền của Zuellig, trong
khi các thuốc do Zuellig phân phối đều là
các thuốc chuyên khoa khó thay thế.”
Để
trả lời cho những nghi vấn “hợp tác”
khó hiểu giữa công ty Zuellig và cấp lănh đạo
Nhà nước Việt Nam, Lan Anh giải thích trong số
báo ngày 5-4-2004 : “ Cục Quản
lư dược đă có công văn thông báo “thời
hạn chót” cho hoạt động trực tiếp
phân phối thuốc nhập khẩu vào VN của
Công ty Zuellig Pharma VN là 5-9-2004. Nhưng tại sao Công
ty Zuellig Pharma, một Công ty phân phối dược
phẩm như nhiều Công ty khác tại VN, trở
thành Công ty duy nhất được hưởng
đặc quyền “trực tiếp phân phối
thuốc nhập khẩu”, từ đó có cơ hội
làm mưa làm gió trên thị trường tân dược?”
“Chúng
ta đă mắc lừa”
“Đây
là lời thú nhận chua chát của một cựu
quan chức Bộ Y tế khi trao đổi với
Tuổi Trẻ về “sự kiện Zuellig”. Theo
ông này, thời điểm trước khi Zuellig vào
VN, giá thuốc tuy có tăng, có giảm nhưng
chưa bao giờ xuất hiện những “cơn
sốt tân dược” như năm 2003 vừa qua”.
Lan
Anh viết tiếp : “ Khi đó, các công ty nước ngoài vào VN chỉ
được mở văn pḥng đại diện,
không được trực tiếp sản xuất,
kinh doanh. Hoạt động xuất nhập khẩu
thuốc hoàn toàn do các doanh nghiệp trong nước
đảm nhận. Các nhà sản xuất trên thế
giới thông qua văn pḥng của ḿnh tại VN kư
hợp đồng nhập khẩu và phân phối
thuốc.”
“T́nh
thế đă trở nên khác hẳn khi Zuellig trở
thành công ty đầu tiên và duy nhất được
trực tiếp phân phối thuốc nhập khẩu
tại VN. Lần lượt 27 nhà sản xuất nước
ngoài, trong đó có nhiều công ty hàng đầu
thế giới, đă quay sang... “chọn mặt gửi
Zuellig” là nhà phân phối duy nhất tại VN....”
Lan
Anh đi sâu vào sào huyệt của gian trá : “ Lật
lại hồ sơ vụ việc, những năm
1995-1996, Zuellig đă từng đề nghị một
dự án liên doanh với Tổng công ty Dược
VN trong lĩnh vực phân phối dược phẩm.
Nhưng xem xét Luật đầu tư nước
ngoài, Bộ Y tế thấy chỉ có hai h́nh thức
liên doanh và đầu tư 100% vốn nước
ngoài trong lĩnh vực sản xuất. C̣n trong lĩnh
vực phân phối, chỉ có thể hợp đồng,
hợp tác kinh doanh chứ chưa thể đầu
tư trực tiếp hoặc liên doanh. V́ thế dự
án đă không được thông qua.”
“Đùng
một cái, vào khoảng năm 2000-2001, Ban quản lư
khu công nghiệp - khu chế xuất Hà Nội đă
cấp cho Zuellig giấy phép đầu tư vào lĩnh
vực phân phối dược phẩm. Nói về
giấy phép này, vẫn cựu quan chức Bộ Y
tế nói trên nhận định: “Đây là giấy
phép hoàn toàn sai luật, không có căn cứ”. Bộ
Y tế - cơ quan chức năng trong lĩnh vực
dược - ngă ngửa.”
“Kiểm
điểm lại, người ta đă thấy ban
quản lư và Zuellig đă “lách luật” thật
ngoạn mục: đây là dự án có vốn đầu
tư dưới 5 triệu USD (vốn của Zuellig
đầu tư tại VN trên 2,5 triệu USD) và ban
quản lư nói trên được quyền cấp
phép. Tuy nhiên, do đầu tư vào lĩnh vực
“nhạy cảm” là y tế, lẽ ra phải có
ư kiến của bộ chức năng. Nhưng cả
Zuellig và Ban quản lư khu công nghiệp - khu chế
xuất Hà Nội đă “phớt lờ” qui định
này...”
“Không
chỉ độc quyền làm tăng giá thuốc,
trong đợt thanh tra giá thuốc (cũng vừa kết
thúc trong tháng ba (2004)), đoàn thanh tra liên ngành phát
hiện Zuellig đă bán hàng cho những đối
tượng không được phép, thông qua một
hợp đồng với Công ty dược liệu
T.Ư 2.”
“Trong
đó, bán cho ai, tại đâu và giá bán hoàn toàn
do Zuellig quyết định, Công ty Dược liệu
T.Ư 2 chỉ xuất hóa đơn và hưởng
phí. Thế nhưng, trao đổi với Tuổi
Trẻ, nhiều lănh đạo ngành y tế đều
không thể chỉ ra được cách thức xử
lư vụ việc này, bởi trên giấy tờ th́
chính Công ty Dược liệu T.Ư 2 bán hàng cho bệnh
viện chứ không phải Zuellig.”
Như thế rơ ràng là có phải có “bàn
tay lông lá” của phía người Việt
Nam trong Công ty Dược liệu T.Ư (Trung
ương) 2 và Ban
quản lư khu công nghiệp - khu chế xuất Hà Nội
liên đới trong vụ này.
Nhưng Công ty Dược liệu T.Ư 2 là của
ai ? Một người dân tên Quốc Duy ở Quân
Tân B́nh, TpHCM đă tiết lộ trên báo Tuổi
Trẻ ngày 7-4-2007 : “Tại
sao Bộ Y tế lại im lặng? Tôi không thể
không đặt ra những câu hỏi về trách
nhiệm của Bộ Y tế trong việc để
một công ty nước ngoài lách luật một
cách dễ dàng trong lĩnh vực mà Bộ Y tế
phải quản lư. Những câu hỏi đó là:
1.
Tại sao khi Zuellig và Ban quản lư khu công nghiệp
- khu chế xuất Hà Nội đă phớt lờ
qui định khi đầu tư vào lĩnh vực
“nhạy cảm” là y tế phải có ư kiến
của Bộ Y tế, th́ với chức trách và
quyền hạn của ḿnh, bộ lại không hề
lên tiếng phản đối, thậm chí đề
nghị đ́nh chỉ giấy phép? Tại sao Bộ
lại im lặng? Sự im lặng của Bộ
đă biến Zuellig Pharma trở thành một công ty
phân phối thuốc độc quyền với thị
phần lớn nhất VN và hậu quả của
nó là ba lần tăng giá thuốc trong một năm.
Dư luận cần câu trả lời của bộ
về sự im lặng trong suốt ba năm của
ḿnh.
2.
Công ty Dược liệu T.Ư 2 là một
đơn vị kinh doanh do bộ quản lư. Thế
nhưng không biết là “vô t́nh hay hữu ư” một
công ty dược trong nước đă trở
thành “tấm lá chắn” vững chắc cho việc
một
công ty phân phối dược
phẩm nước ngoài thao túng thị trường
thuốc trong một thời gian dài. Cái khoảng trống
của pháp luật VN mà Zuellig t́m được
để lách không phải là không có cách để
lấp.
Vậy
mà sau khi để xảy ra t́nh trạng tăng giá
thuốc, dư luận lên tiếng th́ bộ mới
đề ra những biện pháp nửa vời như
niêm yết giá bán lẻ, nhập khẩu thuốc
song song. Trách nhiệm và khả năng quản lư của
Bộ cần phải được xem xét lại.”
Ấy thế mà Nhà nước Cộng hoà Xă hội
chủ nghĩa Việt Nam lại miệng ngậm
tăm như thóc
ngâm. Viện Kiểm sát Nhân dân
của cả thành
phố Hà Nội lẫn Trung ương cũng
không dám hé răng khởi xướng điều
tra những lời than của nhân dân. Cũng không
thấy ai nói đến khía
cạnh tham nhũng và lạm dụng chức
quyền để trục lợi của các quan
chức trong vụ này, mặc dù tham nhũng
đang là “quốc
nạn” ở Việt Nam.
Ban quản lư khu công
nghiệp - khu chế xuất Hà Nội thuộc
Thành ủy thành phố Hà Nội và Ủy Ban nhân
dân thành phố trách nhiệm. Vậy vai tṛ của
Nguyễn Phú Trọng, Ủy viên Trung ương
đảng, Bí thư Thành ủy trong vụ này thế
nào ? Chẳng nhẽ Bộ trưởng Trần Thị
Trung Chiến lại chẳng hay biết ǵ công việc
“làm ăn” của
Công ty Dược liệu TƯ 2 của Bộ
Y tế ?
Rơ ràng là chuyện không minh bạch mà chẳng ai
làm ǵ để trong sạch hoá guồng máy mới
là điều lạ !
Phan Văn Khải,
Thủ tướng chính phủ đă than với
báo chí trong cuộc họp báo cuối năm
(30-12-2004) tại Sài G̣n :
"Tiêu cực, nhũng nhiễu, tham nhũng, chúng
ta nói rất nhiều, nhưng không làm được
nhiều để ngăn chặn...Báo chí với
Chính phủ phải tuyên chiến với tệ nạn
này".
Nhưng cả phóng
viên Lan Anh lẫn tờ
Tuổi Trẻ và những báo khác lên tiếng về
vụ Zuellig cũng không dám có nghi vấn về
tham nhũng trong cuộc điều tra
tăng giá thuốc của công ty Zuellig.
Lan
Anh chỉ dám viết :“Zuellig (đă) t́m
được “khoảng trống” của pháp luật
VN để “lách” và khối bệnh viện cũng
đă phải mua thuốc giá đắt của
Zuellig”.
Nhưng
Zuellig là người nước ngoài th́ làm sao mà
biết cách lách luật Việt Nam, nếu không có
bàn tay của các hợp-tác-viên Việt Nam ?
V́
vậy, để vuốt mặt, theo
Lan Anh “ Mới
đây (trước tháng 4/2004), Bộ
Y tế đă có văn bản gửi Phó thủ tướng
(Phạm Gia) Khiêm nêu rơ: chưa nên cho phép công ty nước
ngoài đầu tư vào dịch vụ phân phối
thuốc trong nước, v́ có thể phá vỡ
toàn bộ hệ thống phân phối thuốc trong
nước hiện tại và chi phối thị trường
v́ mục đích lợi nhuận, không đáp
ứng được mục tiêu chăm sóc sức
khỏe cho đại bộ phận dân chúng.”
Lan
Anh kết luận : “ Vậy là, măi đến tận bây giờ Bộ Y tế
mới chịu nói rơ ràng điều đó. C̣n người
dân, chỉ một năm qua họ đă chịu ba
lần tăng giá thuốc. Chúng ta đă “mắc
lừa”, nhưng liệu có ai biết ḿnh bị lừa
mà vẫn im lặng? Rất cần phải xem xét lại
điều đó.”
NGUYÊN NHÂN BỊ TRU
TỐ
Nhưng tại sao Lan Anh lại bị truy tố ?
Nguyên do v́ một bản tin ngày 20/5/2004, báo Tuổi
trẻ có đăng một mẩu tin ngắn
của phóng viên Lan Anh: Đề nghị thanh tra toàn
diện Công ty Zuellig Pharma nguyên văn:
"Lại
thêm một văn bản của Bộ Y tế liên
quan đến hoạt động của Công ty
Zuellig Pharma VN: hôm qua 19/5, Bộ trưởng Bộ
Y tế Trần Thị Trung Chiến đă kư công văn
đề nghị Thủ tướng Chính phủ
giao Bộ Kế hoạch-đầu tư làm đầu
mối, phối hợp với các bộ, ngành tổ
chức thanh tra, kiểm tra toàn diện Công ty Zuellig
Pharma VN. Bộ Y tế cho biết việc kiểm
tra Công ty Zuellig lần này không đơn thuần về
lĩnh vực dược, mà bao gồm cả giấy
phép đầu tư của Công ty Zullig tại VN
và đánh giá lại toàn bộ hoạt động
của Zuellig sau ba năm được phép trực
tiếp phân phối thuốc nhập khẩu tại
VN".
Thống tín viên Liên Châu của báo Thanh Niên viết
: “V́ mẩu tin đó,
gần 8 tháng sau, ngày 5/1/2005, cơ quan An ninh điều
tra Bộ Công an đă quyết định khởi
tố phóng viên Lan Anh về hành vi "chiếm
đoạt tài liệu bí mật nhà nước",
đồng thời ra lệnh cấm phóng viên Lan
Anh đi khỏi nơi cư trú. Theo báo Tuổi
Trẻ, cơ
quan điều tra xác định công văn của
Bộ Y tế được dẫn trong mẩu tin
nói trên là thuộc danh mục tài liệu bí mật
nhà nước trong ngành y tế. Báo này cũng cho
rằng những nội dung trong công văn của Bộ
Y tế gửi Chính phủ thực chất không có
ǵ mới so với những điều đă
được chính các quan chức của Bộ Y
tế phát ngôn công khai với báo chí. “
“Trong
mấy ngày qua, dư luận không đồng t́nh với
quyết định khởi tố nói trên đối
với phóng viên Lan Anh. Theo t́m hiểu của chúng
tôi, phóng viên Lan Anh là một trong những nhà báo
kiên tŕ đấu tranh thực hiện chủ
trương của Chính phủ thực hiện
b́nh ổn giá thuốc để giảm thiểu gánh
nặng cho người nghèo. Những bài báo và tin
tức liên quan đến y dược của phóng
viên này đăng trên báo Tuổi
Trẻ đều thể hiện nhất
quán tinh thần đó. Ngay cả việc đưa
công văn nói trên của Bộ Y tế lên báo cũng
chỉ nhằm mục đích thúc đẩy việc
b́nh ổn giá thuốc chứ hoàn toàn không có mục
đích nào khác. Hành động nói trên của
phóng viên Lan Anh, cũng như các phóng viên khác, rất
cần được sự hỗ trợ, hậu
thuẫn của các cơ quan bảo vệ pháp luật.
“
Báo Doanh nhân Việt Nam ở Sài G̣n phản ứng
trong số báo ngày 12-1-2005: “
“Vậy
là lư ra phải được tưởng thưởng
v́ đă có công vạch mặt chỉ tên một tội
ác mà nạn nhân là những đồng bào nghèo khổ
của ḿnh, nhà báo Lan Anh lại chuẩn bị ra
ṭa thay cho những kẻ sau khi làm giàu trên mạng
sống dân nghèo th́ vẫn ăn trên ngồi trốc,
vẫn nhởn nhơ ngoài ṿng pháp luật. Dư
luận đang phẫn nộ tự hỏi: Phải
chăng đây là cách tạo nên một tiền lệ
xấu từ “con dấu mật” có khả năng
phong tỏa sự giám sát của công luận?
“
Tờ
báo trích lời Luật sư Trần Vũ Hải
- Công ty Luật Hà Nội:”Trên thực tế có nhiều tài liệu được
đánh dấu mật nhưng không thể coi là
tài liệu mật v́ không đáp ứng điều
kiện của những quy định pháp luật
về bí mật. Có nhiều lư do cho thực trạng
này như do thói quen (mọi tài liệu của Nhà
nước đều là tài liệu mật) hoặc
do tâm lư ngại công khai những tin tức mà lẽ
ra người dân phải được biết.”
“Trong
vụ việc của phóng viên Lan Anh, nội dung tin
tức (Bộ Y tế đề nghị Chính phủ
yêu cầu Bộ Kế hoạch -Đầu tư
thanh tra toàn diện một công ty về dược
có vốn đầu tư nước ngoài) là một
nội dung đă được một số quan
chức Bộ Y tế thông báo trước cho báo
chí, không thể coi là một nội dung mật, mặt
khác đối chiếu với những quy định
về bí mật, nội dung tin này cũng không
được xếp vào danh mục bí mật
ngành y tế.”
Điều
8 khoản 4 BLHS quy định “Những
hành vi tuy có dấu hiệu của tội phạm
nhưng tính chất nguy hiểm cho xă hội không
đáng kể, th́ không phải là tội phạm
và được xử lư bằng các biện pháp
khác”. Giả thiết rằng công văn
ngày 19-5-2004 của Bộ Y tế là tài liệu mật
nhưng nếu chúng ta hỏi bất kỳ người
dân nào nếu nội dung công văn đó (đề
nghị thanh tra một công ty về dược
đang bị dư luận lên tiếng v́ bán giá
cao) được tiết lộ, th́ họ có coi
là hành vi gây nguy hiểm cho xă hội không? Câu trả
lời chắc chắn là không. Nói cách khác, nếu
như công văn đó là tài liệu mật thật,
cơ quan có thẩm quyền có thể xử lư sự
việc bằng phương thức khác, không nên
truy cứu trách nhiệm phóng viên Lan Anh, để
tránh những hiểu lầm không đáng có rằng
có hiện tượng trù dập những nhà báo mạnh
dạn đấu tranh v́ lẽ công bằng như
phóng viên Lan Anh.”
Đối với trường hợp Lan Anh, đáng
lẽ phải được tuyên dương v́
dám can đảm “nghe theo”
lời của Thủ tướng Phan văn Khải
chống tiêu cực, bảo vệ
quyền lợi của người
dân th́ lại bị Công an trù dập.
HỘI NHÀ BÁO
Ông Đinh Phong - phó chủ tịch Hội Nhà báo
VN - đă phản
ứng trên Tuổi Trẻ ngày 12-1-2005 :”
“
Điều
đầu tiên phải xem xét việc đăng thông
tin đó có gây nên hỗn loạn thị trường
hay tiếp sức cho bọn tiêu cực gây tổn
thất cho người tiêu dùng hay không. Tôi thấy
đây là một thông tin tích cực của ngành y
tế, đề nghị các cơ quan chức
năng phối hợp thanh tra, kiểm tra để
làm rơ hoạt động vi phạm của Công ty
Zuellig Pharma. Phóng viên Lan Anh thông tin một việc
tích cực, không vụ lợi, không gây thiệt hại
cho Nhà nước sao lại phải làm ầm ĩ
như vậy? Hơn nữa, phóng viên này chỉ
tóm tắt thông tin mà một số báo đồng
nghiệp cũng đă làm như vậy sao gọi
là “chiếm đoạt tài liệu bí mật nhà
nước”?
“Vấn
đề nữa đặt ra: văn bản đó
có phải là “tài liệu bí mật” không? Hội
Nhà báo VN, trong đó có tôi, đă được
tham gia góp ư cho dự thảo về danh mục bí mật
nhà nước độ “mật” của ngành y
tế th́ hoàn toàn không thấy ghi công văn tŕnh
Thủ tướng Chính phủ mà phóng viên Lan Anh
thông tin thuộc danh mục bí mật nào cả. Nếu
công văn này ngành y tế đóng dấu “mật”
nhưng không nằm trong danh mục bí mật của
ngành do Bộ Công an qui định th́ cũng nên thận
trọng xem xét. Hơn nữa, thời gian báo
đăng tin đó (tháng 5-2004) mà măi đến tháng
9-2004 Bộ Công an mới ban hành quyết định
về danh mục bí mật nhà nước độ
“mật” của ngành y tế. “Bắt gị”
không đúng thời điểm th́ không được!
“
“Tôi
không vui khi Bộ Công an lại khởi tố một
phóng viên mà lư lẽ chưa thật vững. Đông
đảo phóng viên đang cùng ngành y tế làm rơ
những kẻ kiếm lời trên bệnh tật của
người dân. Đó là điều cần
được động viên khen thưởng, cần
giúp cho phóng viên hoạt động nghề nghiệp
và làm tốt hơn. Nếu có sai sót th́ trao đổi,
rút kinh nghiệm để công cuộc chống
tiêu cực được tốt hơn.”
DƯỚI
MẮT CÔNG AN
Nh́n sự việc bằng con mắt của người
làm báo th́ như thế, nhưng Công an Việt Nam
th́ lại nghĩ khác. Họ đă
bất chấp cả tính thời gian của sự
việc để “áp dụng luật mới cho việc
cũ” và bằng lư luận luật pháp theo ư muốn
của ḿnh nên đă truy tố Lan Anh cho “bơ ghét”
v́ đă dám làm mất mặt ngành Y tế và
nhiều viên chức Nhà nước ? Hay là họ
muốn nhắm vào tờ Tuổi Trẻ, nơi
đă xẩy ra nhiều vụ
“giật gân” làm hoa mắt cả đảng và
nhà nước khiến cho hai đời Tổng biên
Tập mất việc. Lần đầu là Bà Kim Hạnh
v́ đă “lỡ dại” cho đăng tin Hồ
Chí Minh có vợ và lần
sau là Lê Văn Nuôi v́ đă tổ chức cuộc
trưng cầu ư kiến, kết quả là Hồ
Chí Minh và Phan Văn Khải không nổi tiếng bằng
Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton (khi ông Clinton
c̣n làm Tổng thống).
Trao đổi với báo Pháp
Luật TPHCM, một cán bộ có thẩm
quyền của VKSND tối cao cho rằng: “Cơ quan điều tra đă xác định là sau
khi có được tài liệu, Lan Anh c̣n chuyển
cho một PV báo Nhân
Dân để
ngày sau đó, tờ báo này cũng đăng tải
tin giống như Tuổi
Trẻ.”
“Ông
Hoàng Văn Hồng, Phó Thủ trưởng Cơ
quan An ninh điều tra Bộ Công an, người kư
quyết định khởi tố bị can, cho biết
PV Lan Anh đă phối hợp với một cán bộ
pḥng hành chính Bộ Y tế để “lấy cắp
tài liệu”. “Công văn có 15 bản, đóng dấu
mật. Anh cán bộ lấy photo rồi đưa
Lan Anh”. Ông Hồng c̣n cho biết cơ quan điều
tra đă xác minh được việc Lan Anh chi tiền
cho nguồn ở Bộ Y tế. Lần đó cô
đưa cho anh cán bộ 350 ngàn đồng, trong
khi những lần trước chỉ 200 ngàn.”
Như vậy tại
sao lại không trừng phạt “cán bộ” kia
mà lại hành Lan Anh ?
Vụ báo Tuổi Trẻ và Lan Anh sở dĩ
xẩy ra chẳng qua cũng chỉ v́ người
làm báo ở Việt Nam vẫn c̣n nhẹ dạ tin
theo những lời “khuyến khích đường
mật” của cấp chính quyền trong cuộc
chiến chống tiêu cực và tham nhũng.
Họ
quên rằng dù trong hoàn cảnh phấn khởi nghề
nghiệp đến đâu
chăng nữa nếu họ vứt dây th́ sẽ
động đến rừng nên cứ
tà tà là thượng sách.
Hăy theo gương Lan Anh, năng nổ quá sẽ
có ngày gặp nạn. -/-
Phạm
Trần
(1-2005)